Member zone

Links
Online user
None
We have 21 guests online

02

Mar

2010

ปุจฉาโรคพิษสุนัขบ้า วัคซีนไม่ผิด? ใครผิด

แม้จะไม่ใช่ข่าวใหญ่ระดับยึดทรัพย์ 4.6 พันล้าน...แต่ข่าวเจ้าหน้าที่กระทรวงสาธารณสุขถูกสุนัขในฟาร์มที่เลี้ยงไว้ กัดจนเสียชีวิต ด้วยโรคพิษสุนัขบ้า นับเป็นข่าวที่สร้างความหวาดหวั่นให้ผู้คนมากกว่า

เพราะคนรวยถูกยึดทรัพย์ ไม่มีผลกระทบใกล้ชิดเท่าชาวบ้านต้องระวังภัยสุนัขที่เลี้ยงกัดตัวเอง ทั้งที่ฉีดวัคซีนป้องกันแล้ว

ที่สำคัญความอกสั่นขวัญแขวนของกรณี อยู่ที่คนถูกสุนัขบ้ากัดทำงานด้านสาธารณสุขย่อมรู้ปัญหาดี...แต่ยังไม่วาย สิ้นชีพด้วยโรคนี้ได้

แล้วชาวบ้านชาวช่องที่ไม่มีความรู้ เลี้ยงสุนัขไว้จะรู้สึกอย่างไร

เป็นปมระแวงสงสัยของผู้คนในสังคม...ที่กำลังตั้งตารอผลพิสูจน์วัคซีนที่ ฉีดให้สุนัข เป็นวัคซีนปลอม วัคซีนไม่ได้มาตรฐานหรือเปล่า

แต่ผู้รู้กลับมองอีกด้าน...อย่าพลั้งเผลอโยนบาปให้วัคซีนปลอม!!

"วัคซีนแท้ คุณภาพได้มาตรฐาน แต่ถ้าใช้ไม่เป็น ฉีดไม่ถูกต้องตามระยะเวลาที่วัคซีนดีๆ ก็ใช้ป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าไม่ได้ผลเหมือนกัน"

ผศ.น.สพ.ดร.จิตรกมล ธนศักดิ์ รองคณบดี คณะสัตวแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล บอกว่า ปัญหานี้มักจะเกิดบ่อยกับการซื้อวัคซีนมาฉีดเอง

อย่าง ที่รู้กันดีฟาร์มที่เพาะเลี้ยงสุนัขขายในบ้านเรา ได้มาตรฐานแค่ไหน มีสัตวแพทย์ดูแลหรือเปล่า ส่วนใหญ่จะเพาะเลี้ยงกันง่ายๆตามบ้าน

ปัญหาอันดับแรกที่ทำให้วัคซีนแท้ใช้ป้องกันโรคพิษสุนัขไม่ได้ผล

นั่นคือ...การเก็บรักษาวัคซีนไว้ในตู้เย็น

จิตรกมล

"วัคซีนจะต้องเก็บรักษาในอุณหภูมิที่ 4C ตู้เย็นทั่วไปก็เก็บรักษาได้ แต่ถ้าเป็นตู้เย็นตามโรงพยาบาลสัตว์ หรือตู้เย็นที่ใช้เก็บรักษาวัคซีนโดยเฉพาะมักจะไม่ค่อยมีปัญหา เรื่องอุณหภูมิไม่ถึง 4C

แต่ถ้าฟาร์มเล็กเอาตู้เย็นทั่วไปที่ใช้ ตามบ้านมาเก็บวัคซีน เก็บปนกับข้าวของใช้ในบ้าน ที่มีอะไรมักจะยัดใส่ตู้เย็น ยัดใส่ซะเต็มไปหมด อุณหภูมิในตู้เย็น ก็จะไม่เย็นพอที่จะเก็บรักษาวัคซีนได้

อีกอย่างตู้เย็นตามบ้าน จะมีระบบโนฟอสท์ ละลายน้ำแข็งอัตโนมัติ ช่วงเวลาที่ตู้เย็นละลายน้ำแข็ง อุณหภูมิในตู้เย็นจะร้อนขึ้น วัคซีนมีปัญหา ไม่เหมือนตู้เย็นสำหรับแช่วัคซีนโดยเฉพาะ สามารถควบคุมอุณหภูมิให้คงที่

แล้ว ไหนจะมีปัญหา วันไหนเกิดไฟฟ้าดับขึ้นมา ดับนานเป็นชั่วโมง ตู้เย็นไม่เย็น   วัคซีนมีปัญหา   ต่างกับตู้เย็นเก็บวัคซีนของโรงพยาบาลสัตว์ที่จะมีระบบไฟฟ้าสำรองช่วย ป้องกันไม่ให้วัคซีนเสื่อมได้"

ปัญหาอีกอย่างที่ทำให้วัคซีนแท้กลาย เป็นวัคซีนไม่ดี...ห้วงเวลาในการฉีด วัคซีนไม่ถูกต้อง เพราะไม่มีสัตวแพทย์มาช่วยประเมินว่า สุนัขอยู่ในช่วงพร้อมที่จะฉีดวัคซีนหรือเปล่า

ถ้าสุนัขไม่พร้อม สุนัขไม่สบาย...ฉีดวัคซีนไปก็ไม่ได้ผล

วัคซีนดีๆ ได้ผลไม่ต่างวัคซีนปลอม

ยก ตัวอย่างง่ายๆ สัตวแพทย์มักจะเตือนเจ้าของสุนัขว่า จะพาสุนัขมาฉีดวัคซีน อย่าอาบน้ำให้สุนัข เพราะอาบน้ำมาสุนัขจะไม่สบาย ก่อนจะฉีดวัคซีนหมอจะตรวจอาการก่อน มีไข้หรือเปล่า

วิทวัช

สัตวแพทย์ไม่ฉีดให้ก็เพราะฉีดไปขณะสุนัขไม่สบาย สภาพร่างกายของสุนัขไม่พร้อม ได้วัคซีนไปร่างกายสุนัขไม่สามารถผลิตภูมิคุ้มกันได้เต็มประสิทธิภาพ

"การ ฉีดวัคซีนให้สุนัข ปีแรกจะฉีด 2 เข็ม เข็มแรกฉีดในช่วงอายุได้ 3 เดือน เข็มที่ 2 ฉีดตอนอายุได้ 6 เดือน จากนั้นฉีดทุกปี ปีละครั้ง นี่ก็เช่นกัน

การ ฉีดเข็มแรกที่บอกว่าฉีดตอน 3 เดือนนั้น จริงๆ ต้องฉีดในช่วงที่ลูกสุนัขสามารถสร้างภูมิคุ้มกันให้ตัวเองได้ ตรงนี้สำคัญมาก ถ้าฟาร์มไหนเร่งฉีดเร็วไป ฉีดก่อนที่ลูกสุนัขจะสร้างภูมิคุ้มกันได้ ฉีดไปเสียเงินเปล่า ไม่ได้ผลในการป้องกัน

เพราะระบบภูมิคุ้มกันยังไม่ทำงาน ฉีดไปก็ไม่ได้ช่วยกระตุ้นให้ลูกสุนัขมีภูมิกันโรคพิษสุนัขบ้าแต่อย่างใด"

ซ้ำ ร้ายการฉีดวัคซีนอย่างนี้ จะทำให้เจ้าของพลั้งเผลอเข้าใจผิดคิดว่า สุนัขมีภูมิคุ้มกันแล้ว ปลอดภัย...ปล่อยเลยตามเลยด้วยความไม่รู้เท่าทัน

แต่ที่สำคัญที่สุด...การจะฉีดวัคซีนให้ได้ผล จะต้องฉีดก่อนที่สุนัขจะได้รับเชื้อพิษสุนัขบ้า

ถ้าฉีดหลังได้รับเชื้อ ฉีดไปก็เท่านั้น

"เมื่อ ก่อนถ้าสุนัขได้รับเชื้อพิษสุนัขบ้า จะแสดงอาการให้เห็นภายใน 14 วัน จากนั้นอีก 10 วันก็จะตาย แต่ในช่วง 5-6 ปีหลังมานี่ มีรายงานจากทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทยว่า สุนัขได้รับเชื้อมาแล้ว กว่าจะแสดงอาการป่วยให้เห็นชัดเจน บางตัวนานเป็นปีเลยทีเดียว

สาเหตุอาจจะมาจากเชื้อโรคพิษสุนัขบ้า เป็นไวรัสที่มีการกลายพันธุ์ แต่ถามว่า กลายพันธุ์ไปมากแค่ไหน ตอนนี้ไม่มีข้อมูลยืนยัน เพราะแต่ละปีโรคนี้ทำให้คนเสียชีวิตไม่มาก ประกอบกับห้องแล็บที่ใช้ทำเรื่องนี้ จะต้องเป็นห้องแล็บความปลอดภัยระดับ 3 ระดับเดียวกับเอดส์ ไข้หวัดนก ไข้หวัดใหญ่ 2009 ต้องใช้งบประมาณสูง จึงไม่มีใครศึกษาเรื่องนี้กัน"

น.สพ.ดร.วิทวัช วิริยะรัตน์ อาจารย์ด้านไวรัสวิทยาและภูมิคุ้มกันวิทยา คณะสัตวแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล ให้ข้อมูลถึงการเปลี่ยนแปลงของโรคพิษสุนัขบ้าที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน

ถึง ไวรัสจะกลายพันธุ์จนสามารถซ่อนตัวได้นานขึ้น โดยไม่แสดงอาการให้เห็นก็ตาม ดร.วิทวัช บอกว่า ไม่ใช่ปัญหาใหญ่ที่จะต้องหวาดวิตกแต่ประการใด เพราะเชื้อที่อยู่ในขั้นนี้ยังไม่สามารถแพร่เชื้อไปทำร้ายใครได้

เชื้อ จะแพร่ได้ก็ต่อเมื่อเชื้อได้เข้าไปอยู่ในต่อมน้ำลาย และสัตว์จะเริ่ม แสดงอาการให้เห็น พฤติกรรมเริ่มเปลี่ยนไป เกิดอาการเบื่ออาหาร ไม่กินอาหาร เพราะเจ็บคอ อยากจะกินน้ำก็กินไม่ได้ ลิ้นไม่สามารถตวัดน้ำเข้าปากได้ เนื่องจากกล้ามเนื้อไม่ทำงานเพราะเชื้อได้เข้าไปอยู่ในประสาทส่วนกลางแล้ว

ขั้นนี้แหละ ขั้นแพร่เชื้อ ต้องระวังเป็นพิเศษ...ปรึกษาสัตวแพทย์

ปัญหาเรื่องวัคซีน อีกอย่างที่คนเลี้ยงสุนัขไม่เข้าใจนั่นคือ...คิดว่าวัคซีนฉีดไปแล้ว ฉีดครบทุกปี ไม่น่าจะมีปัญหา

นี่ ก็เป็นเรื่องเข้าใจผิด...โดยเฉพาะผู้ที่เลี้ยงสุนัขแบบปล่อยให้เดิน ออกจากบ้านไปไหนต่อไหนก็ได้ โดยเฉพาะในช่วงเดือน 12 เป็นฤดูที่สุนัขผสมพันธุ์ สุนัขมักจะกัดกันเพราะแย่งตัวเมีย เลยเป็นเหตุให้โรคพิษสุนัขบ้าระบาดมากเป็นพิเศษในช่วงหน้าร้อน

สุนัข ที่ฉีดวัคซีนแล้ว ไปกัดกับสุนัขจรจัดที่ไม่เคยมีการฉีดวัคซีน แล้วได้รับเชื้อมา...เจ้าของมักคิดว่า คงไม่เป็นอะไร ปล่อยเลยตามเลย

ดร.จิตรกมล บอกว่า ถึงจะฉีดวัคซีนแล้ว สุนัขถูกกัดมา นิ่งนอนใจไม่ได้ ต้องพาสุนัขไปฉีดวัคซีนเพิ่ม เพื่อกระตุ้นภูมิคุ้มกันให้มีมากขึ้นในการเอาชนะเชื้อโรคให้ได้ก่อนที่เชื้อ โรคจะเข้าสู่ปลายประสาท

เนื่องจากภูมิคุ้มกันที่มีอยู่เดิมอาจจะไม่ เพียงพอ การฉีดวัคซีนให้กับสุนัขที่มีภูมิคุ้มกันอยู่แล้ว ภูมิคุ้มกันจะถูกสร้างขึ้นได้รวดเร็วกว่าสุนัขที่ไม่ได้รับการ ฉีดวัคซีนมาก่อนเลย

เพราะสุนัขที่ไม่เคยฉีดวัคซีนมาก่อน ฉีดไปภูมิคุ้มกันสร้างไม่ทัน เชื้อโรคเข้าสู่ปลายประสาทแล้ว...ช่วยไม่ได้ตายอย่างเดียว

จาก ทั้งหมดที่กล่าวมา ด้วยการฉีดวัคซีนสำคัญมาก...โดยเฉพาะในช่วง 2 เข็มของปีแรก สิ่งสำคัญที่สุดของคนรักสุนัข ต้องการซื้อสุนัขมาเลี้ยง ดร.จิตรกมล เตือนว่า...ก่อนจะซื้อให้ดูฟาร์มเพาะเลี้ยงที่ได้มาตรฐานหน่อย

ฟาร์มนั้นมีสัตวแพทย์ช่วยดูแลเรื่องหยูกยาวัคซีนหรือไม่...สุนัขที่ซื้อ มีใบการันตีเรื่องการฉีดวัคซีนหรือไม่

นอก จากจะต้องมีรายละเอียดของวัคซีนแล้ว ให้ดูด้วยว่า มีการ ลงลายมือชื่อของสัตวแพทย์ พร้อมเลขที่ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพการสัตวแพทย์หรือเปล่าด้วย

ถึงจะช่วยให้คุณสบายใจได้ว่า...ได้รับวัคซีนแท้ ฉีดถูกต้อง...จะได้ ไม่ต้องมากังวลกับปัญหาเหมือนอย่างที่เป็นข่าว.

โดย ไทยรัฐฉบับพิมพ์
1 มีนาคม 2553, 10:18 น.

Comments

B
i
u
Quote
Code
List
List item
URL
Name *
Email (For verification & Replies)
Code   
ChronoComments by Joomla Professional Solutions
Submit Comment
Last Updated on Tuesday, 02 March 2010 15:55